Căn cứ Báo cáo tổng kết việc thi hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 và những yêu cầu, đòi hỏi mới của Đảng và Nhà nước đối với công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL), qua nghiên cứu, tổng hợp ý kiến của một số đối tượng liên quan, Bộ Tư pháp dự kiến 06 nhóm chính sách cơ bản đưa vào dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). Cụ thể:

1. Các quy định sửa đổi, bổ sung để quy phạm hóa các nội dung Chính sách 1

- Mở rộng phạm vi đối tượng áp dụng quy định về PBGDPL, bổ sung đối tượng tổ chức kinh tế theo quy định của Luật Đầu tư và người nước ngoài, người không có quốc tịch đang cư trú, học tập, làm việc hợp pháp tại Việt Nam; đồng thời quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức về PBGDPL.

- Nhằm nâng cao trách nhiệm trong thực hiện các hoạt động quản lý nhà nước, tổ chức thực hiện PBGDPL, dự thảo Luật bổ sung hành vi “Trốn tránh, không thực hiện đúng trách nhiệm phổ biến, giáo dục pháp luật theo quy định của Luật này” là hành vi bị cấm và bổ sung quy định về xử lý vi phạm pháp luật về PBGDPL (Điều 47)

- Về quản lý nhà nước trong PBGDPL, Điều 7 dự thảo Luật sửa đổi, hoàn thiện nội dung quản lý nhà nước và trách nhiệm của Bộ Tư pháp, các bộ, ngành, địa phương trong quản lý nhà nước về PBGDPL theo phạm vi ngành, lĩnh vực bảo đảm phù hợp với vị trí, vai trò, chức năng của chính quyền các cấp theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp; bổ sung nội dung về đánh giá hiệu quả PBGDPL theo bộ công cụ (Điều 46).

- Về xác định trách nhiệm chủ trì tổ chức thực hiện các hoạt động PBGDPL, dự thảo Luật đã đưa ra nguyên tắc xác định trách nhiệm truyền thông chính sách, PBGDPL, trong đó làm rõ trách nhiệm của: (i) Cơ quan chủ trì xây dựng chính sách, soạn thảo; (ii) Cơ quan quản lý theo ngành, lĩnh vực; (iii) Cơ quan tổ chức thi hànhpháp luật; (iv) Chính quyền địa phương các cấp; (v) Cán bộ, công chức, viên chức, chiến sỹ lực lượng vũ trang nhân dân. Đồng thời, để phát huy vai trò của cảhệ thống chính trị trong tổ chức thực hiện PBGDPL, dự thảo Luật đã bổ sung quy định về trách nhiệm của một số chủ thể có liên quan gồm: Cơ quan của Quốc hội; tổ chức cung cấp dịch vụ pháp lý, dịch vụ có tính chất pháp lý; cơ quan báo chí; người sử dụng lao động; luật sư, luật gia, tư vấn viên pháp luật...; bổ sung trách nhiệm phối hợp giữa cơ quan nhà nước với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên.

2. Các quy định sửa đổi, bổ sung để quy phạm hóa các nội dung Chính sách 2

- Bổ sung quy định người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ chịu trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức thực hiện PBGDPL và quyết định thành lập Hội đồng ở cơ quan trong trường hợp cần thiết tại khoản 2 Điều 8 dự thảo Luật.

- Đối với Hội đồng cấp xã quy định theo hướng giao Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện hoạt động PBGDPL trên địa bàn; quyết định việc thành lập, thành phần, số lượng thành viên, nhiệm vụ và quyền hạn của Hội đồng cùng cấp trong trường hợp cần thiết bảo đảm hiệu quả, phù hợp với yêu cầu triển khai công tác PBGDPL tại địa phương.

3. Các quy định sửa đổi, bổ sung để quy phạm hóa các nội dung Chính sách 3

 - Về phạm vi xác định đối tượng đặc thù, Điều 18 dự thảo Luật quy định theo hướng liệt kê cụ thể các đối tượng thuộc diện PBGDPL đặc thù và một số đối tượng khác theo quy định của pháp luật và nhu cầu quản lý nhà nước, tổ chức thi hành pháp luật.

- Về các chính sách ưu đãi cho đối tượng này, dự thảo đang quy định theo hướng làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong PBGDPL cho đối tượng đặc thù và chính sách về PBGDPL cho đối tượng đặc thù được quy định tại Điều 19, Điều 20 dự thảo Luật và giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt.

4. Các quy định sửa đổi, bổ sung để quy phạm hóa các nội dung Chính sách 4

- Dự thảo Luật bổ sung Điều 21 về mục đích của giáo dục pháp luật trong cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân để xác định mục tiêu của công tác này. - Bổ sung quy định về trang bị kiến thức pháp luật liên quan đến ngành, nghề đào tạo tại Điều 23 dự thảo Luật, trong đó để việc triển khai quy định được kịp thời ngay khi Luật có hiệu lực, dự thảo dự kiến giao Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định cụ thể.

- Về trách nhiệm của cơ quan, tổ chức về giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân: (i) bổ sung trách nhiệm của cơ sở giáo dục và người đứng đầu cơ sở giáo dục tại khoản 1 Điều 24; (ii) trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo tại khoản 2 Điều 24; trách nhiệm của Bộ Tư pháp tại khoản 3 Điều 24 dự thảo Luật.

- Bổ sung Điều 25 về giáo dục pháp luật dựa vào cộng đồng, trong đó làm rõ phương thức thực hiện, chính sách của Nhà nước và trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong tổ chức triển khai. Đây là giải pháp nhằm cụ thể hóa các chủ trương, chính sách mới của Đảng về đổi mới công tác giáo dục (Nghị quyết số 71).

5. Các quy định sửa đổi, bổ sung để quy phạm hóa các nội dung Chính sách 5

- Mở rộng phạm vi điều chỉnh để bao quát hoạt động truyền thông chính sách theo hướng bổ sung nguyên tắc hoạt động PBGDPL được thực hiện đồng bộ, xuyên suốt quá trình đề xuất chính sách, soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật và thi hành pháp luật (khoản 2 Điều 6)

- Bổ sung khoản 1, khoản 4 Điều 11 về nội dung PBGDPL để phù hợp với yêu cầu đẩy mạnh truyền thông chính sách theo Luật Ban hành VBQPPL; phù hợp với tinh thần mở rộng phạm vi nguồn pháp luật được PBGDPL là: nội dung giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; văn bản hướng dẫn áp dụng văn bản quy phạm pháp luật, án lệ, tập quán, lẽ công bằng.

- Sửa đổi Điều 12 dự thảo Luật về các hình thức PBGDPL theo hướng liệt kê, hoàn thiện các hình thức PBGDPL phù hợp với thực tiễn triển khai.

- Bổ sung các quy định về hình thức ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong tổ chức thực hiện các hoạt động PBGDPL, cụ thể: Điều 13 vê Cổng Pháp luật quốc; Điều 14 về ưu tiên truyền thông đối với các chính sách có tác động lớn đến xã hội, các văn bản có liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích, trách nhiệm, nghĩa vụ của công dân trên kênh, chuyên mục thu hút đông đảo khán giả, thính giả và sử dụng nền tảng số, đa phương tiện; việc phối hợp với cơ quan báo chí, truyền hình, phương tiện thông tin đại chúng thực hiện truyền thông, PBGDPL; Điều 15 về truyền thông chính sách, PBGDP trên mạng xã hội, nền tảng số để bảo đảm phù hợp với yêu cầu về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số hiện nay.

- Bổ sung Điều 26 về trách nhiệm truyền thông chính sách, PBGDPL, trong đó làm rõ trách nhiệm của: (i) cơ quan chủ trì xây dựng chính sách, soạn thảo; (ii) cơ quan quản lý theo ngành, lĩnh vực; (iii) cơ quan tổ chức thi hành pháp luật; (iv) chính quyền địa phương các cấp; (v) cán bộ, công chức, viên chức, chiến sỹ lực lượng vũ trang nhân dân.

6. Các quy định sửa đổi, bổ sung để quy phạm hóa các nội dung Chính sách 6

Sửa đổi Điều 5 dự thảo Luật về xã hội hóa công tác PBGDPL theo hướng rà soát, hoàn thiện các quy định ưu đãi, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân tham gia công tác PBGDPL, thực hiện phân quyền cho Hội đồng nhân dân cấp tỉnh căn cứ tình hình kinh tế - xã hội của từng thời kỳ, điều kiện thực tiễn của địa phương, quy định cụ thể chính sách ưu đãi trong phạm vi địa bàn quản lý.

- Sửa đổi quy định về báo cáo viên pháp luật tại Điều 42 và tuyên truyền viên pháp luạt Điều 43 theo hướng đơn giản hóa chuyển từ thủ tục công nhận, miễn nhiệm báo cáo viên pháp luật, công nhận/cho thôi tuyên truyền viên pháp luật sang lựa chọn, công khai đội ngũ này; phân cấp, phân quyền trong việc quyết định lựa chọn, công khai danh sách và chịu trách nhiệm quản lý đội ngũ báo cáo viên pháp luật trong phạm vi được giao quản lý; làm rõ nghĩa vụ của báo cáo viên pháp luật; bổ sung tiêu chuẩn tuyên truyền viên pháp luật, phân cấp việc lựa chọn, công khai danh sách, chịu trách nhiệm quản lý tuyên truyền viên tại địa phương; làm rõ quyền, nghĩa vụ của đối tượng này tại Điều 43 dự thảo Luật; bổ sung Điều 44 dự thảo Luật về cộng tác viên pháp luật.

- Bổ sung quy định về trách nhiệm lồng ghép, thực hiện bồi dưỡng pháp luật cho công chức, viên chức tại khoản 2 Điều 41 dự thảo Luật. - Sửa đổi quy định về kinh phí PBGDPL tại Điều 45 theo hướng bảo đảm phù hợp với chủ trương, định hướng mới của Đảng tại Nghị quyết số 66-NQ/TW đối với công tác PBGDPL và quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước./.

Bản so sánh dự thảo Luật Phổ biến- giáo dục pháp luật ( sửa đổi) với Luật Phổ biến- giáo dục pháp luật năm 2012639147792009445704.pdf

-